این منبع بر دروغ پراکنی تمرکز دارد، اطلاعاتی که عمداً برای فریب و آسیب زدن ایجاد یا به اشتراک گذاشته می‌شود.

اطلاعات نادرست، اطلاعات غلط یا غیردقیقی است که بدون قصد فریب یا آسیب رساندن به اشتراک گذاشته می‌شود.

سرویس اطلاعات و امنیت نیوزیلند (NZSIS) دروغ پراکنی را به عنوان اطلاعاتی تعریف می‌کند که عمداً نادرست یا گمراه‌کننده با هدف آسیب رساندن یا دستیابی به هدفی گسترده‌تر منتشر می‌شود.این مهم اغلب به صورت آنلاین یا در رسانه‌های اجتماعی پخش می‌شود، اما می‌تواند در تلویزیون، رادیو یا اخبار، از جمله روزنامه‌ها نیز ظاهر شود.

کشورهای خارجی و نیروهای نیابتی آنها ممکن است از دروغ پراکنی به عنوان بخشی از مداخلهٔ خارجی برای تأثیرگذاری و گمراه کردن مردم و جوامع به روش‌های مضر استفاده کنند.

چگونه دروغ پراکنی می‌تواند پخش شود

اطلاعات نادرست می‌تواند از طرق مختلفی منتشر شود، از جمله:

• برنامه‌های پیام‌رسان و شبکه‌های اجتماعی، که در آن‌ها اطلاعات اغلب بین مخاطبینی که مردم به آن‌ها اعتماد دارند، ارسال می‌شود.
• محتوایی که در جامعه یا گروه‌های علاقه‌مند به اشتراک گذاشته می‌شود، و مردم ممکن است به آن اعتماد بیشتری داشته باشند، زیرا از منابع آشنا آمده یا به زبانی است که آنها می‌فهمند.
• اطلاعات از رسانه‌ها یا منابع خارج از نیوزیلند که ممکن است با رسانه‌ها یا زمینه‌های نیوزیلند همسو نباشند.
• پلتفرم‌های رسانه‌های اجتماعی می‌توانند به سرعت اطلاعات دروغ را منتشر کنند، به خصوص محتوای کوتاه مانند ویدیوهای تیک تاک، ریلز اینستاگرام یا توییت‌های توییتر/ایکس.
• اینفلوئنسرها و میکرواینفلوئنسرها می‌توانند اطلاعات دروغ را منتشر کنند زیرا دنبال‌کنندگان زیاد یا قابل اعتمادی دارند.
• موتورهای جستجو و توصیه‌های موجود در پلتفرم‌ها ممکن است اطلاعات دروغ را به کاربران نشان دهند، حتی زمانی که آنها به دنبال آن نیستند.
• اشتراک‌گذاری آفلاین، مانند تراکت‌های چاپی، پوسترها، تبلیغات شفاهی در محل‌های کار، مدارس یا جوامع.

فکر کردن به آنچه می‌بینید

موارد زیر را بررسی کنید:

• اینکه آیا اطلاعات از یک منبع معتبر آمده است و آیا سایر سایت‌های خبری معتبر نیز همین اطلاعات را گزارش می‌دهند یا خیر. برای کسب اطلاعات بیشتر، به منبع «چگونه اخبار جعلی را تشخیص دهیم» موجود در نت‌سیف (Netsafe) مراجعه کنید.
• محل انتشار خبر یا اطلاعات اصلی و اینکه چه کسی آن را تبلیغ یا به اشتراک گذاشته است.
• نویسنده کیست و پیشینه، هدف یا علایق او چیست (برای مثال، آیا او در تلاش برای اطلاع‌رسانی، ترغیب، ترویج یک دیدگاه خاص یا تأثیرگذاری بر نظرات مردم است).

موارد زیر را در نظر بگیرید:

• مکث کردن وقتی که محتوا واکنش احساسی شدیدی را برمی‌انگیزد (مثلاً فوریت، ترس یا خشم).
• پرسیدن اینکه چرا محتوا ممکن است ایجاد یا به اشتراک گذاشته شده باشد (مثلاً برای تأثیرگذاری بر نظرات، ایجاد کلیک یا اقدام فوری).
• فکر کردن به اینکه اگر اطلاعات باور شود یا به اشتراک گذاشته شود، چه کسی سود می‌برد.

برای مثال، اگر پستی دیدید که می‌گوید «قبل از اینکه حذف شود، همین الان آن را به اشتراک بگذارید»، این باید شما را وادار کند که مکث کنید و به این فکر کنید که چرا این پست به اشتراک گذاشته شده است.

وقتی مطمئن نیستید چه باید بکنید

مهم است به یاد داشته باشید که اشکالی ندارد که فوراً متوجه نشوید که آیا چیزی اطلاعات نادرست است یا خیر.

صرف وقت قبل از به اشتراک گذاشتن اطلاعات، به شما فرصتی می‌دهد تا در مورد صحت آن فکر کنید، حقایق را بررسی کنید و از انتشار مطالب نادرست خودداری کنید.

همچنین می‌توانید با افراد مورد اعتماد، مانند اعضای خانواده یا دوستان، صحبت کنید تا نظر آنها را در مورد اطلاعات بشنوید.

دروغ پراکنی مورد استفاده توسط کشورهای خارجی و نمایندگان آنها

در زیر برخی از ویژگی‌هایی که عمداً توسط کشورهای خارجی و عوامل آنهادردروغ پراکنی مورد استفاده قرار می‌گیرند، آورده شده است:

• احساسات قوی را تحریک می‌کند در حالی که عمداً حقایق یا شواهد مهم را حذف می‌کند تا عصبانیت، ترس یا خشم را برانگیزد.
• اطلاعات را به شیوه‌ای گمراه‌کننده یا اغراق‌آمیز ارائه می‌دهد تا واکنشی ایجاد شود یا به سرعت پخش شود.
• از زبانی که بار احساسی دارد برای برانگیختن واکنش در خوانندگان استفاده می‌شود، نه برای آگاه کردن آنها.
• تعصب آشکار نشان دادن یا تکیه بر کلیشه‌ها برای تأثیرگذاری بر نحوه تفکر مردم در مورد یک موضوع یا گروه.
• دیدگاه‌ها یا نقطه نظرات مختلف را حذف می‌کند تا فقط یک جنبه از داستان را ارائه دهد.
• اطلاعات نادرست، دستکاری‌شده یا قدیمی را طوری ارائه می‌دهد که انگار دقیق هستند.
• حاوی اشتباهات املایی یا دستوری مکرر باشد، که گاهی اوقات می‌تواند نشان‌دهنده اعتبار پایین یا محتوایی باشد که خیلی سریع ایجاد شده است.
• از تصاویر یا ویدیوهای بی‌کیفیت، ویرایش‌شده یا تحریف شده برای پشتیبانی از اطلاعات گمراه‌کننده استفاده کند.

فید رسانه‌های اجتماعی خود را کنترل کنید

اگر یک حساب کاربری در رسانه‌های اجتماعی اطلاعات نادرست یا گمراه‌کننده‌ای را به اشتراک می‌گذارد:

• برای جلوگیری از نمایش محتوای مشابه بیشتر، حساب کاربری را مسدود یا آنفالو کنید.
• برای کمک به کاهش محتوای مضر آنلاین، حساب کاربری را در پلتفرم رسانه‌های اجتماعی گزارش دهید.

نحوه گزارش دروغ پراکنی

شما می‌توانید محتوای آنلاین مضر یا نادرست را گزارش دهید:

• اطلاعات نادرست و سایر محتوای مضر را در وب‌سایت Netsafe گزارش دهید.
• اگر محتوای رسانه گمراه‌کننده است یا قوانین پخش را نقض می‌کند، شکایتی را نزد شورای رسانه‌های نیوزیلند یا سازمان استانداردهای تبلیغات مطرح کنید.
• با استفاده از ویژگی‌های گزارش‌دهی پلتفرم، اطلاعات نادرست در رسانه‌های اجتماعی را گزارش دهید.

درباره نت‌سیف (Netsafe) بیشتر بدانید

نت‌سیف (Netsafe) یک سازمان مستقل و غیرانتفاعی ایمنی آنلاین در نیوزیلند است که پشتیبانی، تخصص و آموزش ایمنی آنلاین را برای افراد در نیوزیلند از جمله: کودکان و نوجوانان، والدین و مراقبان، بزرگسالان و سالمندان ارائه می‌دهد.

مهاجمان تمرکز (Headspace Invaders)

مهاجمان تمرکز (Headspace Invaders) یک پلتفرم تعاملی است که به جوانان ۱۲ تا ۱۶ ساله کمک می‌کند تا هنگام مشاهدهٔ محتوای آنلاین، اعتماد به نفس و مهارت‌های تفکر انتقادی خود را تقویت کنند و به جوانان در تشخیص دستکاری، فشار و آسیب‌های آنلاین کمک کند.