این منبع روی اطلاعات نادرست و گمراه کننده تمرکز دارد؛ اطلاعاتی که عمداً برای فریب دادن و آسیب رساندن ایجاد یا منتشر میشوند.

اطلاعات نادرست، اطلاعات غلط یا غیر دقیقی هستند که بدون قصد فریب دادن یا آسیب رساندن منتشر میشوند.

سازمان استخبارات امنیتی نیوزیلند (NZSIS) اطلاعات گمراه کننده را اطلاعاتی تعریف میکند که عمداً نادرست یا فریب دهنده بوده و با هدف آسیب رساندن یا دستیابی به اهداف گسترده تر منتشر میشوند. این اطلاعات معمولاً در فضای آنلاین یا شبکه های اجتماعی پخش میشوند، اما همچنین میتوانند در تلویزیون، رادیو یا رسانه های خبری، از جمله اخبار، نیز دیده شوند.

دولتهای خارجی و عوامل وابسته به آنها ممکن است از اطلاعات نادرست به عنوان بخشی از مداخلهٔ خارجی استفاده کنند تا افراد و جوامع را به شکل زیان بار تحت تأثیر قرار داده و فریب دهند.

چگونگی گسترش اطلاعات نادرست

اطلاعات نادرست میتوانند به شیوه های گوناگونی گسترش یابند، از جمله:

• برنامه های پیام رسان و شبکه های اجتماعی، که اطلاعات در آن معمولاً میان افرادی که به یکدیگر اعتماد دارند دست به دست میشود.

• محتوایی که در گروه های اجتماعی یا گروه های دارای علایق مشترکبه اشتراک گذاشته میشوند، و افراد ممکن است بیشتر به آنها اعتماد کنند، زیرا از منابع آشنا منتشر شده یا به زبانی است که برایشان قابل فهم است.

• اطلاعاتی از رسانه ها یا منابع خارج از نیوزیلند که ممکن است با رسانه ها یا شرایط داخلی نیوزیلند همخوانی نداشته نباشد.

• پلتفورم های شبکه های اجتماعی می توانند اطلاعات نادرست را به سرعت گسترش دهند، خصوصاً محتوای کوتاه مدت مانند ویدیوهای تیک تاک، ریلزهای اینستاگرام یا رشته پُست های توییتر/X.

• اینفلوئنسرها و میکرواینفلوئنسرها میتوانند اطلاعات نادرست را منتشر کنند، چون یا مخاطبان زیادی دارند یا در میان مخاطبان خود قابل اعتماد هستند.

• موتورهای جستجو و سیستم های پیشنهاد دهی در پلتفورم های آنلاین ممکن است اطلاعات نادرست را حتی زمانی که کاربران به دنبال آن نیستند، به آنها نمایش دهند.

• انتشار آفلاین، مانند اعلامیه های چاپی، پوسترها و نقل قول شفاهی در محل کار، مکاتب یا جوامع.

دربارهٔ آنچه می بینید تأمل کنید

بررسی کنید:

• که آیا اطلاعات از یک منبع قابل اعتماد است و آیا سایر رسانه های خبری معتبر نیز همان موضوع را تأیید یا گزارش کرده اند یا خیر. برای کسب اطلاعات بیشتر، راهنمای Netsafe دربارهٔ چگونه اخبار جعلی را شناسایی کنیم را ببینید.
• که روایت یا اطلاعات ابتدا از کجا آغاز شده و چه کسی آن را ترویج داده است یا به اشتراک میگذارد.
• که نویسنده چه کسی است و پیشینه، هدف یا منافع او چی میتواند باشد (مثلاً آیا قصد دارد اطلاع رسانی کند، قانع کند، یک دیدگاه خاص را ترویج دهد یا بر افکار مردم تأثیر بگذارد).

ملاحظه موارد ذیل:

• مکث و ارزیابی دقیق در هنگام مواجه با محتوایی که باعث برانگیخته شدن شدید احساسات (مانند ترس، اضطرار یا خشم) میشود.
• پرسیدن اینکه هدف از تولید یا انتشار این محتوا چه بوده است (مثلاً تأثیرگذاری بر افکار، افزایش بازدید یا ترغیب به انجام یک کار).
• اینکه اگر مردم این اطلاعات را باور کرده و آن را به اشتراک بگذارند، چه کسانی از آن نفع می برند.

برای مثال، اگر با پُستی مواجه شوید که میگوید «فوراً به اشتراک بگذارید پیش از آن که حذف شود» باید مکث کنید و دربارهٔ دلیل انتشار آن فکر کنید.

هنگام تردید چه باید کرد

مهم است به خاطر داشته باشید که طبیعی است اگر بلافاصله متوجه نادرستی یک مطلب نشدید.

تأمل قبل از به اشتراک گذاری اطلاعات به شما این امکان را میدهد که دربارهٔ صحت آن فکر کنید، واقعیت ها را بررسی نمایید و از پخش اطلاعات نادرست جلوگیری کنید.

همچنین می توانید با افراد قابل اعتماد، مانند خانواده یا دوستان، مشورت کنید تا دیدگاه آنها را دربارهٔ آن اطلاعات بدانید.

اطلاعات نادرست استفاده شده توسط کشورهای خارجی و عوامل وابسته به آن ها

در ادامه برخی از مشخصه هایی ذکر شده است که عمداً در اطلاعات گمراه کننده توسط دولتهای خارجی و عوامل وابسته به آنها استفاده میشود:

• تحریک احساسات شدید با حذف عمدی اطلاعات یا شواهد مهم، به طوری که باعث خشم، ترس یا واکنش شدید در افراد شود.
• ارائه اطلاعات به شکلی گمراه کننده یا اغراق آمیز برای برانگیختن واکنش یا انتشار سریع.
• استفاده از زبان احساسات برانگیز و تحریک آمیز برای برانگیختن واکنش در خوانندگان به جای اطلاع رسانی به آنها.
• جانبداری آشکار یا تکیه بر پیش داوری ها برای جهت دهی به دیدگاه مردم نسبت به یک مسئله یا گروه خاص.
• حذف دیدگاه ها یا نظرات متفاوت برای ارائه تنها یک طرفِ ماجرا.
• ارائه اطلاعات نادرست، تحریف شده یا قدیمی به عنوان اطلاعات صحیح.
• داشتن اشتباهات مکرر املایی یا دستور زبانی، که گاهی ممکن است نشانهٔ غیر قابل اعتماد بودن محتوا یا تولید عجولانهٔ آن باشد.
• استفاده از تصاویر یا ویدیوهای بی کیفیت، دست کاری شده یا نامرتبط با موضوع اصلی برای واقعی جلوه دادن اطلاعات نادرست.

کنترول محتوای شبکه های اجتماعی خود را به دست بگیرید

اگر یک حساب در شبکه های اجتماعی اطلاعات نادرست یا گمراه کننده منتشر میکند:

• آن حساب را بلاک یا آنفالو کنید تا از نمایش محتوای مشابه بیشتر جلوگیری شود.
• آن حساب را در پلتفورم شبکه های اجتماعی گزارش کنید تا به کاهش محتوای مضرآنلاین کمک شود.

نحوه گزارش اطلاعات نادرست

شما میتوانید محتوای مضر یا اطلاعات نادرست آنلاین را گزارش کنید:

• اطلاعات نادرست و سایر محتوای مضر را در وبسایت Netsafe گزارش دهید.
• اگر محتوای رسانه ای گمراه کننده باشد یا قوانین پخش را نقض کند، شما میتوانید شکایت خود را به شورای رسانه نیوزیلند، یا اداره معیارهای تبلیغات ارائه دهید.
• اطلاعات نادرست را در شبکه های اجتماعی با استفاده از امکانات گزارش دهی آن پلتفورم گزارش کنید.

در وبسایت Netsafe بیشتر بیاموزید

Netsafe یک سازمان مستقل و غیرانتفاعی مصئونیت آنلاین در نیوزیلند است که خدمات حمایتی، تخصصی و آموزشی در زمینه مصئونیت آنلاین را برای مردم نیوزیلند از جمله کودکان و نوجوانان، والدین و مراقبت کنندگان، بزرگسالان و سالمندان فراهم میکند.

Headspace Invaders (هِد اِسپیس اِنویدَرز)

Headspace Invaders یک پلتفورم تعامل محور است که به نوجوانان ۱۲ تا ۱۶ ساله کمک میکند هنگام مواجهه با محتوای آنلاین اعتماد به نفس و مهارت های سنجش و تحلیل خود را تقویت کنند تا بتوانند تحریف، فشار و آسیب های آنلاین را تشخیص دهند.