අන්තර්ජාලයේ ආරක්ෂිතව කටයුතු කිරීම Keeping safe online
මට අන්තර්ජාල ආරක්ෂාව වැදගත් වන්නේ ඇයි?
අන්තර්ජාලය සහ සමාජ මාධ්ය යනු අපට තොරතුරු බෙදා ගැනීමට සහ මිතුරන් සහ පවුලේ අය සමඟ සම්බන්ධතා පවත්වා ගැනීමට උපකාරී වන ප්රයෝජනවත් වේදිකා වේ.
කෙසේනමුත්, අපරාධකරුවන් සහ අනෙකුත් නීති විරෝධී සංවිධාන ඔබේ මුදල්, ඔබේ තොරතුරු ලබා ගැනීමට හෝ ඔබව බිය ගැන්වීමට ඒවා භාවිතා කරයි.
ඔවුන්ට ලෝකයේ ඕනෑම තැනක සිට ක්රියාත්මක විය හැකි අතර, බොහෝ භාෂා චතුර ලෙස කතා කළ හැකි අතර ඒත්තු ගැන්වෙන ව්යාජ වෙබ් අඩවි නිර්මාණය කළ හැකිය. ඔවුන් ඔබව ඊමේල්, සමාජ මාධ්ය සහ කෙටි පණිවිඩ හරහා සම්බන්ධ කර ගන්නා අතර ඔබට බියක් හෝ කනස්සල්ලක් ඇති කිරීමට උත්සාහ කරනු ඇත, එවිට ඔබ නිවැරදි තීරණ නොගනී.
මේ සියල්ලෙන් අදහස් වන්නේ ඔබ සූදානම්ව සිටිය යුතු බවත් ඔවුන් භාවිතා කරන උපක්රම පිළිබඳව සැමවිටම දැනුවත් විය යුතු බවත්ය.
මට අන්තර්ජාලය හරහා මුහුණ දීමට සිදුවිය හැකි පොදු ගැටළු මොනවාද?
මේවා අපට බහුලව දක්නට ලැබෙන තත්වයන් කිහිපයකි.
- ඔබට ලින්ක් එකක් ක්ලික් කරන ලෙස ඉල්ලා සිටින සැක සහිත ඊමේලයක් හෝ කෙටි පණිවිඩයක් ලැබේ.
- මෙම ලින්ක් බොහෝ විට ඔබගේ ලොගින් හෝ මූල්ය තොරතුරු සොරකම් කිරීම සඳහා නිර්මාණය කර ඇති ව්යාජ වෙබ් අඩවි වලට යොමුකරයි.
- ඔබේ පුද්ගලික තොරතුරු ඉල්ලා සිටින සැකසහිත ඇමතුමක් ලැබේ.
- ඉහත අයුරින්ම අමතන්නා ඔබේ බැංකුවෙන් බව පවසා ඔබෙන් තොරතුරු ඉල්ලා සිටී.
- බලධාරියෙකු ලෙස පෙනී සිටිමින්, ඔබට යමක් කිරීමට බල කිරීමට උත්සාහ කරන කෙනෙකුගෙන් ඔබට දැනුම්දීමක් ලැබේ.
- බොහෝවිට පුද්ගලයා යම්කිසි තර්ජනයක් සිදුකරයි.
- කෙනෙකු ඔබගේ මාර්ගගත ගිණුම් එකකට හෝ කිහිපයකට (උදාහරණයක් ලෙස: ඊමේලය හෝ සමාජ මාධ්ය) ඇතුළු වේ.
- යමෙකු ඔබගේ මාර්ගගත ගිණුමට ඇතුළු වුවහොත් ඔවුන්ට තොරතුරු සොරකම් කිරීමට, ගෙවීම් නැවත හරවා යැවීමට සහ ඔබ ලෙස පෙනී සිටිමින් ඔබේ මිතුරන් හෝ පවුලේ අය ඉලක්ක කිරීමට හැකිය.
- ඔබගේ ක්රෙඩිට් කාඩ්පත් තොරතුරු සොරකම් කර ඇත, නැතහොත් ව්යාජ විකිණීමකින් හෝ ආයෝජනයකින් ඔබ වංචා කර ඇත.
- වංචාකරුවන් බලාපොරොත්තු වන්නේ ඔබට හොඳ වාසියක් ඇති බව සිතා වැඩිදුර සිතීමකින් තොරව ගෙවීමට පෙළඹීමයි. එසේ නැත්නම් සත්ය වෙබ් අඩවියක දත්ත පිටවීමකට ලක්වී ඔබේ දත්ත අන්තර්ජාලයට පිටවී ඇත.
මෙහි තවත් අවස්ථා දක්වා ඇත:
දැන්ම සහය ලබාගන්න – ඔබේම අන්තර්ජාලයකට
මම අන්තර්ජාලයේ ආරක්ෂිතව සිටින්නේ කෙසේද?
මම වංචාවකට හසුවුවහොත් හෝ වඩාත් බරපතල යමක් සිදුවුවහොත් සිදුකළ යුත්තේ කුමක්ද?
සහය ලබාගැනීමට ඔබට යා හැකි ස්ථාන රාශියක් ඇත. ඔබ ඔබේ කැමැත්ත ලබා දෙන්නේ නම් මිස, මෙම සංවිධාන ඔබේ තොරතුරු වෙනත් කිසිවෙකු සමඟ බෙදා නොගනු ඇත.
- ඔබට CERT NZ ද්වාරය හරහා NCSC වෙත සයිබර් සිදුවීම් වාර්තා කළ හැකි අතර අපට ඔබට උදව් කිරීමට හෝ වෙනත් ආයතනයක් සමඟ සම්බන්ධ කිරීමට හැකිය:
සිදුවීමක් වාර්තා කරන්න | CERT NZ - ඔබේ මුදල් නැතිවූයේ නම්, වහාම ඔබේ බැංකුව සම්බන්ධ කරගන්න.
- අභ්යන්තර කටයුතු දෙපාර්තමේන්තුව විසින් පවත්වාගෙන යනු ලබන සේවාවක් වන 7726 වෙත වංචා කෙටි පණිවිඩ නොමිලේ යොමු කළ හැක.