Guhohotera no gutotezwa ni iki?

Ihohoterwa no gutotezwa kumurongo nigihe umuntu akoresheje interineti cyangwa imbuga nkoranyambaga gutoteza, gutera ubwoba, gutoteza cyangwa gutera ubwoba undi muntu. Ibi birashobora kubaho binyuze mubutumwa, inyandiko, cyangwa ibindi bikorwa byo kumurongo bituma umuntu yumva ababaye, ubwoba, cyangwa umutekano muke.

Niba guhohotera kumurongo cyangwa gutotezwa bikozwe cyangwa mu izina ryigihugu cyamahanga, ubu ni uburyo bwo kwivanga kwamahanga. Guhohotera kumurongo no gutotezwa birashobora kukubabaza. Ni ngombwa kumenya uburyo bwo kwirinda umutekano, inkunga irahari, nicyo wakora mugihe wowe cyangwa umuryango wawe bahohotewe kandi bagatotezwa kumurongo.

Niki wakora niba warahohotewe cyangwa wugarijwe kumurongo

Guhamagara kuri terefone n’ubutumwa bugufi

Koresha igenamiterere muri terefone yawe kugirango ’uhagarike umubano’. Niba ibi bidakora, hamagara sosiyete yawe ya terefone kugirango uhagarike numero.

Guhohotera kumurongo cyangwa gutotezwa

Kuvugurura igenamiterere ryawe bwite. Netsafe itanga imbuga nkoranyambaga igufasha hamwe n’ibanga.

Bimenyeshe niba hari ikintu wakiriye kigutera kumva ufite umutekano, cyangwa ukumva utotezwa, ubwoba cyangwa gutotezwa.

Koresha uburyo bwo gutanga amakuru kurubuga, porogaramu, cyangwa urubuga aho byabereye. Netsafe imbuga nkoranyambaga zifite amakuru yukuntu wabikora.

Urashobora kumenyesha Netsafe ibintu byangiza: Tanga icyifuzo - Netsafe.
Netsafe irashobora kandi kuguha inkunga yinzobere, inama nubufasha kumutekano kumurongo. Imeri help@netsafe.org.nz cyangwa wandike 'Netsafe' kuri 4282 kugirango ubone inkunga.

Niba ufite ibyago, hamagara Polisi ako kanya uhamagare 111.

Niba atari ibyihutirwa, ushobora kuvugana na Polisi mu nzira zikurikira:

  • Ukoresheje ifishi ya 105 iri kuri interineti
  • Uhamagara nomero 105 kuri telefoni igendanwa cyangwa yo munzu, iyi serivisi ni ubuntu kandi iboneka amasaha 24 ku minsi irindwi mu gihugu hose.

Ifishi ya 105 isaba amakuru amwe y’ibanze akwerekeye kugira ngo Polisi ishobore gutunganya raporo yawe no kugukurikirana. Polisi ikoresha gusa aya makuru kubikorwa byemewe.

Niba ukeka ko igihugu cyamahanga kiri inyuma yihohoterwa cyangwa gutotezwa, urashobora kubimenyesha NZSIS ukoresheje umutekano wabo urupapuro rwa interineti.

Si ngombwa ko utanga amakuru yawe bwite nk'izina ryawe, nomero ya telefoni, cyangwa amakuru yo kukugeraho niba utabishaka. Ushobora kandi kuzuza ifishi mu rurimi rwawe bwite. Amakuru yose utanga ni ibanga kandi arinzwe.

Niba ushaka kuganira n’umukozi wa NZSIS, ushobora kubahamagara kuri nomero 
+64 4 472 6170 cyangwa 0800 747 224.

Mugihe utanga raporo, nibyiza gushiramo ibisobanuro byinshi bishoboka. Gerageza gushushanya cyangwa kubika kopi ya:

  • Ibyo ibirimo bivuga cyangwa byerekana
  • Umwirondoro wabakoresha cyangwa konte yuwagutoteje cyangwa yagutoteje (urugero izina ryabo)
  • Itariki nigihe cyo guhohoterwa cyangwa gutotezwa byakiriwe
  • Izina ryurubuga cyangwa porogaramu aho byabereye

Kugumana umutekano igihe uri kuri murandasi

Reba kuri Gukomeza Kurinda Umutekano Online kubindi bisobanuro byintambwe ugomba gutera kugirango ubungabunge umutekano kumurongo.

Manura aya makuru hano - Bigiye kuza vuba